صنعت کشاورزی در بندر انزلی

صنعت کشاورزی در بندر انزلی

موقعیت طبیعی شهرستان بندر انزلی با در نظر گرفتن اقلیم معتدل، خاک های آبرفتی و حاصلخیز جلگه ای، رودخانه های فراوان و پرآب، بارش فراوان در تمام فصول همراه با مراتع طبیعی، قلمرو دریایی (تالابی) مملو از انواع آبزیان، و تالاب و استخر / اشيل های طبیعی در این شهرستان موقعیت کشاورزی مناسبی را فراهم می سازد.در ادامه با آژانس مسافرتی چهارفصل همراه باشید تا در مورد این صنعت در استان گیلان بیشتر با شما صحبت کنم.

دریای خزر در شمال ایران و شمال شهرستان بندر انزلی و رودخانه های متعدد متصل به دریا و تالاب در جنوب آن و گونه های ماهیان فلس دار و بدون فلس خوراکی، انواع خرچنگ های خوراکی (مخصوص آب شیرین) امکان صید و شغل صیادی را، از گذشته های دور برای ساکنان این شهرستان فراهم ساخته است. این منبع پرارزش آبی در زمان گذشته با بستن سد در دهانه رود (مصب) به علت عمق کم، به سادگی قابل دسترس بود. معمولا در محل ورود رودخانه به دریا سدهایی از تنه و شاخ و برگ درخت ها ایجاد کرده که به گیلکی شیل نامیده می شود و نام اداره صیادی «شیلات» از این واژه گرفته شده است

نوغانداری در بندر انزلی

پرورش کرم ابریشم و تولید آن به محیط طبیعی منطقه بستگی دارد. شهرستان بندر انزلی به دلیل داشتن شرایط مساعد برای تولید ابریشم مناسب است.

پیدایش کرم و قز (معرب = کژ) نوعی ابریشم فرومایه و کم قیمت در زمان پادشاهی جمشید بود. احتمالا تا سده دوم ق / هشتم م صنعت نوغان در ایران اهمیت نداشت و پس از آن در تمام قلمرو  آسیا از جمله ایران توسعه یافت.

مورخان سده های هفتم و هشتم قمری از جمله ابن عوام اشبیلی و زکریای قزوینی و رشیدالدین فضل الله درباره انواع توت و کاربرد برگ آن برای پرورش کرم ابریشم توضیح داده اند. در دوران مغول در ایران به ویژه در گیلان پرورش ابریشم و صنایع وابسته به آن پیشرفت قابل توجهی داشته که موجب شد الجایتو به ثروت گیلان طمع کرده و به این سرزمین حمله کند.

آدام اولئاریوس، سیاح مشهور آلمانی، با اشاره به کثرت درختان توت و کاربرد برگ درخت توت برای تغذیه کرم ابریشم، شیوه پرورش کرم ابریشم را توضیح داده و یکی از فرآورده های ایران و منبع درآمد ایرانیان را ابریشم دانسته است. تاورنیه (متوفی ۱۶۸۹ م) در سفرنامه خود، مال التجارة عمده ایران را ابریشم ذکر کرده است. برخی خریدوفروش ابریشم را در انحصار ارمنی ها دانسته اند. شاردن (متوفی ۱۷۱۳ م) نیز تجارت عمده ایران را کالای ابریشم و انواع ابریشم ایران و صادرات آن به اروپا را ذکر کرده است.

خودزکو (۱۸۰۴- ۱۸۹۱ م) کنسول روسیه در رشت در زمان سلطنت محمد شاه قاجار نیز درباره پرورش کرم ابریشم در گیلان مطالبی نوشته است.

به کرم ابریشم در زبان گیلکی بی بی، کرم ابریشم مرده در پیله را شله و به پیله کرم ابریشم، کج یا گژ می گویند. دوره پرورش کرم ابریشم ۴۰ تا ۴۵ روز از اوایل اردیبهشت با سبز شدن برگ ها آغاز می شود. ابتدا تخم نوغان را در محل گرمی قرار داده و پس از رشد اولیه، آنها را به محلی که تلمبار نامیده می شود انتقال می دهند و پس از رشد کامل، کرم ها دور خود تار تنیده و به پیله تبدیل می شوند. نوغانداران هم با همیاری پیله ها را از شاخه های توت جدا کرده و برحسب رنگ، سالم بودن و اندازه، طبقه بندی و به ادارات نوغان ارایه می کنند.

یک جریب برگ درخت توت (تود) می تواند ۹ جعبه تخم نوغان را پرورش دهد. با بیماری کرم ابریشم، کاشت آن اهمیت سابق خود را از دست داد و چون چوب آن (هیزم) خوب می سوخت و آتش آن دوام داشت کشاورزان چوب ها را به طالبان آن فروختند و قسمتی از باغ های خود را به کشت توتون تبدیل کردند.

واردات تخم نوغان در زمان حکومت محمدعلی شاه بیش تر از راه انزلی انجام می شد. کشورهایی که تخم نوغان به ایران صادر می کردند عبارت بودند از فرانسه، ایتالیا، روسیه و ترکیه. با شروع جنگ جهانی اول و حوادثی که در گیلان رخ داد، ابریشم گیلان رو به کاهش رفت اما پس از خاتمه جنگ مجددا رشد کرد. در سال ۱۹۰۶ اداره نوغان ایجاد شد. در آن زمان بیش تر واردات تخم نوغان از راه انزلی صورت می گرفت. اما این واردات در زمستان به سبب سردی هوا دچار مشکل می شد. در زمستان ۸-۱۹۰۷ م، نمونه هایی را که با کشتی به انزلی رسیده بود مورد آزمایش میکروسکوپی قرار دادند که نمونه هایی از آلودگی تخم به بیماری پبرین مشاهده شد، هم چنین جعبه های نوغان نیز به خوبی پاک و بارور نشده بودند.آژانس مسافرتی چهارفصل

لازم به یادآوری است که آبادی آبکنار سابقه ای طولانی در پرورش کرم ابریشم دارد. ظاهرا شیخ لطیف از لاهیجان به آبکنار آمده و به تولید کرم ابریشم و ایجاد توتستان همت گماشته است. در آبکنار هر سال مقدار زیادی پیله تولید می شد و با دستگاه های سنتی ابریشم تولید می کردند و در بازارهای محلی به فروش می رساندند. البته آبادی های ، کپورچال کوچک محله، تربه بر، علی آباد، خمیران و معاف نیز از مناطق فعال این شهرستان در تولید پیله به شمار می روند.

توتون و گیاهان دیگر

گیاه توتون با نام علمی نیکوتیانا تابا کوم اولین بار توسط پرتغالی ها وارد ایران شد. کشت آن نخستین بار توسط دکتر استپان هارطونیاش و به توصیه محمود خان ناصر الملک همدانی در سال ۱۲۸۹ ق / ۱۸۷۲ م در حوالی رشت کاشته شد. کاشت گیاه توتون نیز همانند برنج، در دو مرحله انجام می گیرد. مرحله کاشت بذر در خزانه و سپس نشاکاری در مزرعه اصلی انجام می شود و آب و هوای انزلی برای کاشت این گیاه مناسب است.

محصولات کشاورزی دیگر این شهرستان عبارت است از: تره بار، صیفی جات، دانه های روغنی، نباتات علوفه ای، بنشن، چای، کنف و... .