چالشهای پیش روی صنعت حمل و نقل ریلی
توسعه زیرساختهای حمل و نقل در کشور ما با توجه به وضعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت فوق العاده صنایع و معادن، یکی از رئوس اصلی برنامهریزی عمرانی محسوب میشود.
بدون شک راه آهن به عنوان صنعت حمل و نقل مؤثر جایگاه ویژهای در ایران و جهان دارد. ویژگیهایی چون صرفه جوئی اقتصادی، کاهش استهلاک و آلودگیهای زیستمحیطی، اشتغالزایی و ایمنی بالا باعث شده تا کشورهای صنعتی به حمل و نقل ریلی توجه بیشتری داشته باشند.
در کشور ما نیز در برنامههای دولت این بخش از اهمیت خاصی برخوردار است. در واقع این بخش نیازمند سرمایه گذاری در مقیاس بالاست که منافع آن در بلند مدت عاید جامعه میشود.
این صنعت در طبیعت خود گرایش به فعالیت در بازار حمل مواد و یا فرآوردههای انبوه و در مسافتهای طولانی دارد. برنامههای توسعه اقتصادی کشور جایگاه ویژهای را برای توسعه بهرهبرداری از معادن و فولاد قائل شده است. این امر نیاز به سرمایهگذاری در زیرساختها افزایش ناوگان و لکوموتیو را افزایش میدهد.
متأسفانه به دلیل شرایط نامناسب برای سرمایهگذاری در این بخش، تحریمها و نوسانات نرخ ارز، حلقههای مفقوده در اجرای صحیح خصوصیسازی، مشکلات ایجادشده در رابطه باارزش افزوده و رقابت راه آهن با بخش خصوصی در حوزه لکوموتیو دست و پای بخش خصوصی را بسته و این بخش نهتنها توسعهای را به خود ندیده بلکه در حال زوال است و اگر دولت تدبیری نیندیشد و برنامهریزی در خصوص توسعه و رفع مشکلات نکند آینده خوبی را برای این بخش نمیتوان ترسیم کرد.
ارز نیمایی طرحی بود که دولت برای برونرفت از تنگنای موجود پیشنهاد کرد. همچنین برای تأمین قطعات یدکی در صنعت ریلی میشود از این طرح استفاده کرد اما دریافت آن مستلزم طی کردن مسیر بسیار طولانی و فرایند پیچیدهای است.
همانطور که اشاره شد خطر دیگری که بشدت این صنعت را تهدید میکند، نوسانات ارزی ست که بسیاری از شرکتها را تا مرز ورشکستگی پیش برده است. این موضوع زمانی خود را بروز میدهد که شرکتی برای تأمین قطعات خود نیاز به واردات داشته. باشد. بهعنوانمثال یکی از قطعات پرکاربرد، میللنگ است که در سال 96 حدوداً به مبلغ 220 میلیون تومان خریداری میشد اما اکنون باقیمت 800 میلیون تومان به فروش میرسد. این مثال ازآنجا حائز اهمیت است که میللنگ ازجمله قطعاتی است که نمیتوان در داخل تولید کرد.
موضوع مهم دیگر، وجود و تأثیر تحریمهاست که بهاندازه و یا بیش از مسائل دیگر، سایه شومش را بر این صنعت گسترانده است. باوجود اعلام قبلی امریکا در مورد زمان شروع تحریمها و گمانهزنیهای پیش از آن، بسیاری از شرکتها این فرصت را داشتند تا خود را از گرفتاری درخطرهای پیش رو نجات دهند خیلی از آنها با محدودیتهای مالی درگیر بودند.
ضمن اینکه شرکتهای موفق در این ماجرا هم تا یک میزان مشخصی قطعات مورد نیاز را انبار کردند چون دپوی بیش از میزان تعیین شده، بلوکه کردن سرمایه شرکت در انباراست که خود، امری زیان آور است.
موضوع مهم دیگری که نباید از آن غفلت کرد، نقش انجمنها به عنوان عنصری منعطف کننده میان بخش خصوصی و دولتی است و تا امروز انجمن صنفی در این زمینه فعالیتهایی داشتهاند و رایزنیهایی را در رابطه با نرخ ارز، مسائل ارزش افزوده، مالیات، بیمه، سرمایه گذاری ریلی انجام داده است. این انجمنها میتوانند به جای بازی در نقش بازوی اجرایی دولت، محلی برای تبادل همکاری و حقخواهی شرکتها باشند و گام بلندی به سوی تقویت و ایمن سازی آنها بردارند.
البته ایران پتانسیلهای بسیاری دارد، نیروی انسانی باهوش و فعال از جمله پتانسیلهای مؤثر در توسعه است و این بالاترین ثروتی است که که یک کشور میتواند داشته باشد. ما کشوری با منابع طبیعی فراوان و معادن بسیار هستیم و در منطقهای استراتژیک قرارداریم، نفت و گاز فراوان داریم که همه این موارد، گزینههایی است که باعث امیدواری میشود. با نگاهی به تاریخ جهان، کشورهای بسیاری را میتوان دید که وضعیتی بدتر از حال حاضر ایران را داشته و تنها با تکیه به همین مواردی که اشاره شد توانستند خود را بازیابند. ژاپن نابود شده بعد از جنگ و امریکای به زمین نشسته دهه 30 میلادی مثالهایی بارز از همین دست تجربیات است که امروزه حرف اول را در اقتصاد جهان میزنند.
نظر خود را اضافه نمایید
ارسال نظر به عنوان مهمان