خواص تخم کتان

خواص تخم کتان

کتان گیاهی است که بیش از 200 گونه مختلف آن در سراسر جهان می روید اما بیشترین میزان رویش این گیاه در اروپا و آسیا می باشد. بذر یا همان تخم کتان بیشتر به رنگ های طلایی و قهوه ای یافت می شوند. در طب سنتی تخم کتان به صورت کامل و نکوبیده ضرری ندارند و برای مصارف درمانی و پیشگیری از بیماری ها از آنها استفاده می شود.

ارزش غذایی تخم کتان

در هر 100 گرم تخم کتان مواد مغذی به شرح زیر موجود است:

• انرژی 534 کیلوکالری
• کربوهیدرات 28.88 گرم
• فیبر 27.3 گرم
• پروتئین 18.29 گرم
• چربی 42.16 گرم
• اسیدهای چرب امگا3 22.8 گرم
• اسید های چرب امگا6 5.9 گرم
• ویتامین B1 (تیامین) 1.64 میلی گرم
• ویتامین B2 (ریبوفلاوین) 0.16 میلی گرم
• ویتامین B3 (نیاسین) 3.08 میلی گرم
• ویتامین B5 (پانتوتنیک اسید) 0.985 میلی گرم
• ویتامین B6 () 0.47 میلی گرم
• ویتامین C 0.6 میلی گرم
• آهن 5.73 میلی گرم
• روی 4.34 میلی گرم
• کلسیم 255 میلی گرم
• منیزیم 392 میلی گرم
• پتاسیم 813 میلی گرم
• فسفر 642 میلی گرم

خواص درمانی تخم کتان

1- مراقبت از پوست و مو: تخم کتان منبع غنی ااز آلفا لینولنیک اسید و ویتامین های گروه B است. هر دو این گروه مواد برای حفظ سلامت پوست و مو لازم و ضروری هستند. مصرف تخم کتان به صورت منظم و روزانه موجب کاهش آکنه و بهبود بیماری های پوستی مانند اگزما می شود.

علاوه بر تخم کتان می توان از روغن آن نیز به صورت خوراکی استفاده کرد که این روغن نیز در بهبود سلامت پوست و مو تاثیرگذار می باشد. همچنین می توان از روغن کتان به عنوان مرطوب کننده پوست نیز بهره برد.

تخم کتان دارای نوعی فیبر است که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد و این ماده در از بین بردن قارچ های پوستی تاثیر بسزایی دارد.

2- کمک به سلامت دستگاه گوارش: تخم کتان سرشار از فیبر محلول در آب است که این نوع فیبر برای دستگاه گوارش مفید می باشد. فیبر موجود در تخم کتان موجب می شود موادغذایی موجود در معده با سرعت کمتری به روده کوچک انتقال یابند و در نتیجه جذب مواد مفید در معده بهتر صورت می گیرد. علاوه بر این احساس سیری بیشتری به همراه دارند. فیبر موجود در تخم کتان برای پاکسازی روده بزرگ نیز مفید است و التهابات روده را نیز کاهش می دهد.

3- کمک به کاهش وزن: تخم کتان منبع غنی از چربی ها و فیبر است. هر دو این مواد برای به وجود آوردن احساس سیری بیشتر موثر هستند و همین امر میزان کالری دریافتی را کاهش می دهد و در نهایت با مصرف روزانه و منظم تخم کتان وزن کاهش می یابد.

4- کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه: در تخم کتان ماده ای ارزشمند به نام لیگنان وجود دارد، این ماده در روده تبدیل به مواد دیگری می شود که در تنظیم همورمون های بدن نقس بسزایی دارند و همین امر موجب کاهش ابتلا به سرطان سینه می شود. علاوه بر این تخم کتان از ابتلا به سرطان تخمدان نیز جلوگیری می کند.

البته تخم کتان خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان را نیز کاهش می دهد.

5- بهبود سلامت عمومی بدن: تخم کتان منبع غنی از اسیدهای چرب امگا3 است. این چربی برای حفظ سلامتی عمومی بدن لازم و ضروری است و توصیه می شود برای بهرمندی از خواص بینظیر آن همه افراد آن را در برنامه غذایی خود بگنجانند، هر چند میزان دریافت این اسید چرب بر اساس سن افراد و جنسیت آنها متغیر است و در زنان تا 2.5 برابر مردان می باشد.

6- کاهش ابتلا به پوکی استخوان: زنان به دلیل هورمون های خاصی که دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند و در سنین بالا و در زمان یائسگی این مشکلات بیشتر هم می شود.

تخم کتان سرشار از لیگنان های موثر برای زنان است و تولید هورمون استروژن را در بدن آنها تنظیم می کند و موجب تنظیم قاعدگی در زنان جوان شده و همین امر خطر پوکی استخوان را در سنین بالاتر کاهش می دهد.

علاوه بر موارد ذکر شده مصرف تخم کتان مانع ایجاد حالت گر گرفتگی در زنان یائسه می شود.

7- کمک به آلرژی افراد: تخم کتان منبع غنی از امگا3 است و برای افرادی که به غذاهای دریایی حساسیت دارند جایگزین مناسبی است. همچنین تخم کتان فقد گلوتن است و برای بیماران مبتلا به سلیاک گزینه مناسبی می باشد.

8- کاهش کلسترول: تخم کتان سرشار از فیبر است و این ماده مانع جذب چربی و کلسترول در بدن می شود و در نهایت کلسترول خون پایین می آید.

9- بهبود کارکرد کلیه ها: تحقیقات نشان می دهند مصرف تخم کتان برای بهبود عملکرد کلیه ها در برخی از بیماری های خاص مانند لوپوس موثر است.

طریقه مصرف صحیح تخم کتان: امروزه برای بهره مندی از تمامی خواص تخم کتان توصیه می شود به جای استفاده از تخم نکوبیده ازآسیاب شده آن استفاده شود چرا که در این صورت تمامی مواد مغذی موجود در تخم کتان هضم شده و تاثیر خود را بر اورگانهای بدن خواهند گذاشت.

همچنین می توان جوانه تخم کتان استفاده کرد که در این صورت جذب مواد معنی موجود در آن نیز افزایش می یابد.

افراد بالغ می توانند روزانه یک قاشق غذاخوری از پودر تخم کتان به شیوه های مختلف استفاده کنند اما برای کودکان این مقدار توصیه نمی شود و بایستی کمتر مصرف نمایند.

موارد منع مصرف و عوارض جانبی مصرف تخم کتان

1- از آنجایی که تخم کتان دارای فیبر زیاد است ممکن است در برخی از افراد موجب نفخ، اسهال و گرفتگی شود.

2- بیماران مبتلا به فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت و افرادی که داروهای هورمونی مصرف می کنند، در مصرف تخم کتان باید احتیاط کنند، چرا که ممکن است منجر به تداخلات دارویی شود.

3- افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر و کلیه افرادی که مبتلا به التهابات روده هستند نباید از تخم کتان استفاده کنند.

4- مصرف تخم کتان برای زنان باردار و زنان شیرده ممنوع می باشد.

5- مصرف تخم کتان برای افراد مبتلا به بیماری های تخمدان پلی کیستیک و فیبروئید اکیدا ممنوع می باشد.

6- هر چند مصرف تخم کتان در مردان از بروز سرطان پروستات جلوگیری می کند، اما مردانی که مشکوک به ابتلا به این بیماری هستند، از خوردن تخم کتان به هر شکل و صورت اجتناب کنند.