ایران|Iran، سرزمین پارس
فهرست مساجد باستانی برزن بازار کازرون
۲۲- (مسجد حاجی شمس الدین) مسجد خواجه علی، شبستان، درب آهنی و فضای موزاییک و برق و پنکه و آب و حوض و فرش و تمام اسباب؛ برزن آهنگران کازرون.
۲۳- مسجد آهنگران، تمام شبستان، به طرز بسیار جالب تعمیر و فضای موزاییک و درب دروازه آهنی با شبستان، پنکه های سقفی، فرش، تمام اسباب و امام جماعت؛ برزن آهنگران.
۲۵ - مسجد مدرسه، دارای شبستان بزرگ و شبستان رو به قبله، دیگر که هردو دارای درب، یکی چوبی و دیگر آهنی و دو حوض، یکی برجسته و دیگری کوچک و فضای بزرگ و آب و برق و پنکه سقفی و فرش و تمام اسباب و امام جماعت؛ بزرن گنبد.
۲۶ - (مدرسه صالحیه)، مدرسه علمیه، دارای بیست و یک حجره و حوض و فضا و برق و آب و فرش، محل اقامت طلاب؛ برزن گنبد.
۲۷- مسجد دشتک، دارای شبستان و حوض خانه و ایوان و دو راهرو (زیر و بالا)، رو به شمال و فضای آن از سه طرف فضا و محل عبور شارع عام؛ برزن گنبد.
۲۸- مسجد ناصرلشکر امیرعضدی، دارای شبستان و فضای کوچک و حوض؛ برزن گنبد.
۲۹- (مسجد حلوایی) مسجد رحمت، دارای شبستان و فضا و حوض و برق و فرش و اسباب؛ برزن گنبد.
۳۰- مسجد بناها، دارای شبستان و فضای کوچک و حوض و برق و فرش و اسباب؛ برزن گنبد.
۳۱- مسجد بقعه سید محمد کاشی، دارای شبستان و فضا و شیر آب برای وضو و برق و فرش و تمام اسباب؛ برزن گنبد.
۳۲- مسجد رستکار، جلو شبستان که رو به قبله است، آجرکاری و حوض و برق و فضای بزرگ و فرش و تمام اسباب؛ برزن گنبد.
۳۳۔ مسجد دارالسلام، دارای شبستان و فضای بزرگ مشجر و برق و تمام اسباب؛ برزن گنبد.
۳۴۔ مسجد بقعه زید، دارای شبستان بزرگ و کوچک، درب آهنی شیشه و حوض و پنکه سقفی و آب و برق و فرش و تمام اسباب و درب آهنی دروازه و چند درخت نارنج، چندین اصله نخل و ایوان و دو راهرو زیر و بالا، رو به قبله و فضای بزرگ همه موزاییک؛ برزن گنبد.
۳۵- مسجد بیبی طوطی، شبستان رو به قبله و فضا و حوض و آب و برق و فرش و تمام اسباب و دروازه رو به قبله؛ برزن مصلی.
۳۶- مسجد مقنی ها، شبستان و فضا و دو راهی و شیشه شبستان و درب آهنی دروازه و فرش و آب و برق و پنکه سقفی و تمام اسباب و امام جماعت؛ برزن مصلی.
۳۷۔ مسجد نو، دارای شبستان بزرگ و فضای بزرگ، همه موزاییک و حوض بزرگ و درهای شبستان آهنی و شیشه و شبستان دیگر که بدون سقف است همه به طرز جدید و دو دروازه آهنی و پنکه سقفی و چهارصد عدد میز و صندلی برای موقع جشن و فرش و تمام اسباب. برزن مصلی.
38- مسجد حاجی رضا، دارای شبستان بزرگ و فضای بزرگ موزاییک و حوض بزرگ و درب شبستان آهنی و شیشه و درب دروازه آهنی و پنکه سقفی و آب و برق و فرش و تمام اسباب و امام جماعت؛ برزن مصلی.
۳۹- مسجد حسینی، داری گل دسته و شبستان با درب و فضا همه موزاییک و حوض و برق و پنکی و فرش و تمام اسباب و امام جماعت؛ برزن مصلی.
۴۰- مسجد امام حسن، دارای شبستان و فضا، همه موزاییک و حوض و پنکه و درب شبستان شیشه و آهنی و دو دروازه درب آهنی و فرش و تمام اسباب و امام جماعت؛ برزن مصلی.
۴۱- مسجد شیرزادمحمد، دارای شبستان و فضا و حوض و تمام اسباب.
۴۲- بيع گلیمی ها، شبستان و فضای کوچک.
۴۳- مسجد امام زمان (عج) جديد البنا، دارای شبستان و فضا همه موزاییک و شیر آب برای وضو و برق و پنکه سقفی و فرش آن تمام غالی بزرگ و تمام اسباب - متصل به خیابان.
۴۴۔ مسجد حاجی محمد علی، دارای شبستان کوچک، بدون فضا و حوض؛ برزن چاه آبی.
۴۵۔ مسجد کربلایی شفیع، دارای شبستان و فضا و حوض و مختصر اسباب، درب دروازه چوبی؛ برزن چاه آبی.
۴6۔ مسجد میرغلام علی، دارای شبستان و فضا همه موزاییک و حوض و درب شبستان آهنی و شیشه و درب دروازه آهنی و فرش و تمام اسباب؛ برزن چاه آبی
47۔ مسجد ملامحمود، دارای شبستان و فضا هردو کوچک و برق و مختصر اسباب؛ برزن مصلی.
فهرست مساجد باستانی برزن بالا کازرون
شادروان محمد حسن ادیبی فرزند علی مراد معلم (متولد ۱۳۶۷ ش / درگذشته ۱۲۶۱) علاوه بر تلاش و صرف عمر در راه آموزش فرزندان این منطقه و ایجاد مدارس نوین، از اولین افرادی است که با توجه به اشراف بر مسایل تاریخی و فرهنگی، دست به گردآوری اطلاعات مربوط به فرهنگ شهر کازرون زده است.
وی پاره ای از این گونه اطلاعات را (چون واژگان، ضرب المثل ها، فهرست امام زادگان، لغزها و فهرست مساجد کازرون) در مجموعه ای با عنوان ارمغان ادیب گرد آورده که نسخه ای از آن در خانواده موجود است. با توجه به تغییرات بسیاری که طی مدت پنجاه سال گذشته در شیوه معماری و زندگی این منطقه رخ داده است و اکنون متأسفانه از معمازی ارزشمند و ویژه این منطقه که نمونه بارز آن در بناهای مذهبی و از جمله مساجد به خوبی هویدا بود و بخشی مهم از هویت منطقه را تشکیل می داد . چیزی باقی نمانده، وجود این فهرست به عنوان پیشینه و تاریخچه ای از مساجد شهر دارای اهمیت بسیار است.
تهیه این فهرست که بنا به نامه های موجود به سفارش اداره فرهنگ کازرون انجام گرفته است ظاهر طرحی برای گردآوری اطلاعات کشور بوده و به نظر می رسد فهرست مساجد ذکر شده در کتاب ایرانشهر در معرفی کازرون برگرفته از همین فهرست باشد.
١- مسجد ملابرات، دارای شبستان بزرگ و فضای بزرگ، هردو موزاییک کاری و درب های شبستان شیشه و آهنی و دو حوض و برق و آب و فرش و اسباب و درب دروازه آهنی واقع در ابتدای برزن بالای کازرون.
۲- (مسجد عمولاله) مسجد حسینی علیا، دارای شبستان و فضای کوچک و حوض و برق و آب و مختصر فرش و اسباب؛ برزن بالا.
٣- مسجد خواجه، دارای شبستان و فضا و حوض، همه کوچک، بدون اسباب و درب دروازه آهنی کوچک؛ برزن بالا.
۴- مسجد رحمت علیا، دارای شبستان و فضا و حوض و درب دروازه آهنی و برق و آب و فرش، همه مختصر؛ برزن بالا.
۵- (مسجد قایدولی) مسجد اولیاء، دارای شبستان و فضا و حوض و آب و برق و پنکه سقفی و فرش و اسباب و درب های شبستان آهنی و شیشه و نیز درب آهنی دروازه؛ برزن بالا.
۶- مسجد ماهی شمسا، شبستان کوچک، مخروبه، بدون سقف، نزدیک تانکی آب.
۷- (مسجد امیرآعضا)، مسجد خواجه محمد خواجه أولياء که در تعمیر دفعه سوم به نام مسجلي همت نام گذاری گردیده بود، اخیرا جزء خیابان گردیده؛ برزن بالا.
۸- مسجد شاه حیدر، نزدیک حمام بالا که جزء خیابان گردیده.
۹- مسجد جامع شیخ، بناشده ۱۱۱۱ قمری، دارای شبستان بزرگ و فضای بزرگ، همه موزاییک و حوض برجسته و آب و برق و پنکه های سقفی و سردابه و فرش و دویست عدد میز و صندلی و تمام اسباب و درب های شبستان از آهن و شیشه و سه دروازه، یکی آهنی و دوتا چوبی. دارای امام جماعت؛ برزن بالا.
۱۰ - مسجد کربلایی ابو الحسن، که نزدیک مسجلي شاه حیدر بوده و اکنون جز خیابان گردیده؛ برزن بالا.
۱۱۔ مسجد کوچک، نزدیک قلعۂ کلب علی خان، اخيرا جزو خیابان گردیده؛ برزن بالا.
۱۲- مسجد خضر نبی(ع) متصل به تکیه مقام خضر(ع)، دارای شبستان کوچک و فضا و فرش و اسباب و حوض و درخت سرو و توت؛ برزن بالا.
۱۳- مسجد گلخنگی، کوچک و مخروبه و بدون سقف؛ برزن بالا.
۱۴- مسجد حاجی محمد حسین، دارای شبستان رو به قبله و حوض و فضا؛ نزدیک منزل علم الهدی؛ برزن بالا. ۱۵- مسجد امام زین العابدین (ع)، دارای شبستان و فضای کوچک؛ مقابل منزل حبیبی؛ برزن بالا.
۱۶- مسجد حاجی باقر، دارای شبستان و فضا و سردابه کوچک؛ برزن بالا.
۱۷- مسجد حاجی محمد صادق، دارای شبستان رو به شمال و فضای کوچک؛ برزن بالا.
۱۸- مسجد آقامراد، دارای شبستان و فضا و حوض ؛ برزن بالا.
۱۹- مسجد جوی، دارای شبستان بزرگ و فضا موزاییک و شیر برای وضو و درب های شبستان آهنی و شیشه و فرش و تمام اسباب و دروازه، یکی آهنی و یکی چوبی؛ برزن بالا.
۲۰- مسجد میرشاه، دارای شبستان بی سقف و فضا و دیوار اطراف برزن بالا.
۲۱۔ مسجد أبي الفضل (ع) (نام قدیمش مسجد حاجی میر علی نقی بوده)، دارای شبستان و فضای موزاییک و سردابه و حوض برجسته و آب و برق و فرش و تمام اسباب؛ برزن بالا.
تحلیل مصنوعات سنگی دشت میان کوهی کازرون
الگوهای استقراری بر اساس یافته های سطحی برداشت شده
با توجه به اینکه رشته کوه های موجود در اطراف کازرون از نوع کارستی و غارهای بسیار زیادی در آن شکل گرفته است، در بررسی انجام شده روشن گردید که مواد اولیه ساخت این مصنوعات محلی است و به طور فراوان در خود منطقه یافت می شود. افزون بر آن، همواربودن دشت و دسترسی آسان به آن و وجود منابع آبی فراوان، می توانند در استقرار گروه های اولیه بشری مؤثر بوده باشند.
در تمامی محوطه های شناسایی شده، غار چشمه ساسان به علت نزدیکی به چشمه پر آب ساسان و هم چنین رودخانه شاه پور و وضعیت مطلوب جغرافیایی، می تواند یک استقرارگاه اصلی شمرده شود. البته محوطه داخلی غار دارای وسعت فراوانی است که می توانسته است چند گروه نسبتا بزرگ را در خود جای دهد و به علت وجود سکوی طبیعی جلوی غار، می توانسته برای استقرار موقت از آن استفاده شود.
البته به علت فشرده نبودن بررسی ها در دامنه ها و خود دشت، هیچ محوطه ای باز شناسایی نشد. غار شماره یک تنگ بهمنیار نیز با توجه به شرایط مطلوب، می تواند به عنوان استقرارگاه اصلی در تنگ، مورد استفاده قرار گرفته و دیگر غارها و پناهگاه های صخره ای می تواند محل استقرار موقت باشد.
نکته مهم این که تنها می توان با توجه به یافته های سطحی باقی مانده که به طور اتفاقی برداشت می شوند، الگوهای استقراری را روشن ساخت. ولی با این شرایط می توان به الگوهای استقراری خاص دوره فراپارینه سنگی و نوسنگی اشاره نمود. نکته قابل توجه در این بررسی، وجود استقرار بشر در غارها و پناهگاه های صخره ای در دوره نوسنگی است که در کمتر محوطه ای در ایران گزارش شده است.
منطقه بررسی شده، از دامنه غربی کوه شاه پور در نزدیکی روستای عمویی شروع و تا دامنه کوه فامور در شمال دریاچه پریشان ادامه داشت.
در بررسی نیمه فشرده انجام شده در سال های ۸۱-۷۹، تعداد ۲۷ محوطه (غار پناه گاه صخره ای) شناسایی، بررسی و ثبت گردید و از تمامی محوطه های شناسایی شده عکس برداری و نمونه های سطحی نیز برداشت و از بعضی محوطه ها نیز نقشه برداری شد.
غارهای شناسایی شده، جزو غارهای کارستی و دارای ویژگی های چشم انداز وسیع، ارتفاع کم نسبت به زمین های اطراف و دسترسی آسان به منابع آبی می باشند.
در این بررسی روشن گردید که مواد اولیه برای ساخت مصنوعات سنگی به صورت محلی و به مقدار بسیار فراوان وجود دارد. هفت مجموعه مصنوعات سنگی برداشت که مجموعه تنگ بهار با تعداد ۱۱۷۰ ( ۴۸ / ۴۲ درصد از کل) دارای بیش ترین تعداد و غار تیکاب با ۱۲ قطعه دارای کمترین تعداد است. ریز تیغه ها با ۵۰۹ قطعه ( 07 / 21 درصد از کل) دارای بیشترین تعداد از کل مجموعه می باشند و به صورت ریز تیغه های کنگره دار، ریز تیغه های دندانه دار و ریز تیغه های کول دار هستند.
در میان ابزارهای تراشه ای نیز خراشنده ها به ویژه خراشنده ناخنی دارای بیشترین تعداد می باشند. سنگ مادرها نیز از نوع سنگ مادر ریز تیغه و فشنگی شکل می باشند. تعداد کل سنگ مادر نیز ۱۰۴ قطعه است.
ویژگی مصنوعات سنگی برداشت شده را می توان استفاده از فنآوری فشاری و بالابودن تکنولوژی تیغه و ریز تیغه و به طورکلی ریز ابزار که با سایر محوطه های فراپارینه سنگی زاگرس قابل تشابه است.
با توجه به یافته های سطحی، اکنون به دشواری می توان از الگوهای استقراری این منطقه سخن گفت. ولی با این شرایط، می توان غار چشمه ساسان را به علت آفتاب گیر بودن و نزدیکی به منابع آبی فراوان و محوطه نسبتا وسیع، به عنوان یک استقرارگاه اصلی معرفی کرد.
به طورکلی با توجه به مصنوعات سنگی یادشده، محوطه های بررسی شده قابل انتساب به دوره فراپارینه سنگی (۱۸ تا ۱۲ هزار سال پیش) و نوسنگی می باشند.
در پایان یادآور می شود که مصنوعات سنگی حاصل از این بررسی، در موزه نیشاپور به صورت نمایشگاهی دایمی ارایه شده که می تواند برای آگاه ساختن جامعه و به ویژه مردم منطقه بسیار کارساز باشد و نیز آن که تمامی مصنوعات سنگي حاصل از این بررسی برای مطالعات بیشتر به بخش پژوهش های پارینه سنگی موزه ملی ایران فرستاده شده است.
معرفی تنگ گردشگری بهمنیار کازرون
یک جاده خاکی که از کنار تنگ مش رستمی به سمت تنگ بهمنیار منتهی می شود. در قسمت حاشیه دامنه تنگ بهمنیار، مسیلی به عمق ۲ متر وجود دارد. عرض تنگ بهمنیار حدود ۵۰۰ متر است و شیب آن تقریبا ملایم می باشد. بر سطح تنگه، چاله هایی به عمق ۵۰ سانتی متر برای درختکاری کنده اند. در این بررسی، تعداد 3 غار و ۴ پناه گاه صخره ای در تنگ بهمنیار شناسایی شد. پناه گاه صخره ای شماره یک در قسمت شمالی تنگ با جهت دهانه رو به شرق، دارای کف رسوبی است.
غار شماره یک نیز دارای دهانه ای به عرض ۱۰ متر و ارتفاع ۱۰ متر و عمق فضای مفید آن ۴ / ۵ متر می باشد. تقریبا تمامی کف محوطه داخلی غار 2 / 1 متر که آثار اجاق رسوبی است تنها در جهت غرب یک سکوی صخره ای به ارتفاع 8 /6 متر بر روی آن است به چشم می خورد. در قسمت انتهای غار نیز یک شکاف به عمق ۶ متر وجود دارد. غار شماره ۲ بهمنیار در ارتفاع ۸۳۴ متری نسبت به سطح دریا و ۳۰متری نسبت به زمین های اطراف قرار دارد. برای رسیدن به غار، بایستی از یک گذرگاه که در 5 / 2 متر و عرض 5/7 متر کنار غار شماره یک است عبور نمود. دهانه غار دارای ارتفاع 9 متر است. پناهگاه صخره ای شماره ۳ در قسمت جنوب غار شماره ۲ به جهت دهانه رو به جنوب قرار دارد. غار شماره 3 دارای عرض 5/7 متر و ارتفاع 7/2 متر و پناه گاه صخره ای شماره ۴ نیز با جهت دهانه رو به غرب می باشد. سقف این غار نیز مانند غار شماره ۳ ریخته است. عرض دهانه این غار ۸ متر و ارتفاع دهانه ۱۰ متر با حداکثر عمق ۱۵ متر می باشد.
مصنوعات سنگی دامنه بهمنیار
کل مصنوعات سنگی به دست آمده از دامنه تنگ بهمنیار، ۱۱۷۰ قطعه است. نوع سنگ به کار رفته از جنس آتش زنه در رنگ های سربی و قرمز و قهوه ای است. از تعداد کل مصنوعات سنگی برداشت شده، ریز تیغه ها دارای بیشترین تعداد می باشند. تعداد ۳۹۹ ریز تیغه (۳۴ درصد) که شامل ریز تیغه هندسی و به صورت ریز تیغه های کول دار و ریز تیغه کنگره دار و ۷۱ قطعه (۶ درصد) تراشه ساده و هم چنین تعداد ۵۳ سنگ مادر که از این تعداد ۵۱ سنگ مادر ریز تیغه، ۴۰ عدد سنگ مادر ریز تیغه یک سکویی و ۱۱ سنگ مادر ریزتیغه با چند سکوی ضربه است. یک سنگ مادر تراشه و یک سنگ مادر تراشه تیغه است. البته از محوطه های داخلی و دامنه پناهگاه صخره ای شماره یک تعداد یک سنگ مادر ریز تیغه، یک تیغه و ۲ دورریز و از پناهگاه صخره ای شماره ۲، قسمتی از یک تراشه و از پناهگاه صخره ای شماره 3، تعداد ۴ تراشه و دو دورریز به دست آمده است.
در مجموعه مصنوعات سنگی تنگ بهمنیار مقدار ۱۵ تیغه و ابزارهای تراشه نیز ۷۰ قطعه (۵ درصد) که به صورت خراشنده (۳۱ عدد) و سوراخ کننده است. خراشنده ها شامل خراشنده انتهایی و خراشنده ناخنی و خراشنده قایقی شکل می باشند. بقیه نیز شامل قطعات دوریز و شکسته می باشند. از سطح پارک آزادی در قسمت جلوی تنگ مش رستمی و بهمنیار نیز چندین تیغه و ریزتیغه سنگ مادر به دست آمد.
یادآور می شود که در این مجموعه یک سنگ مادر فشنگی هم به دست آمد.
در بررسی انجام شده، مصنوعات سنگی در یک مساحت تقریبی برداشت شد و به طورکلی تعداد هفت مجموعه مصنوعات سنگی به دست آمد که در این میان تنگ بهمنیار با تعداد ۱۱۷۰ قطعه ( ۴۸ / ۴۴ درصد از کل) دارای بیشترین تعداد و غار تیکاب با ۱۲ قطعه دارای کمترین تعداد مجموعه مصنوعات سنگی بودند.
در میان تمامی گونه های مصنوعات سنگی برداشت شده ریز تیغه ها با ۵۰۹ قطعه ( 07 / 21 درصد از کل) دارای بیشترین تعداد می باشد. ریزتیغه ها شامل انواع ریزتیغه های هندسی به صورت ریزتیغه دندانه دار، ریز تیغه کنگره دار و ریزتیغه های کول دار می باشد.
در میان ابزارهای تراشه ای خراشنده ها با تعداد ۷۸ قطعه ( 22 / 3 درصد از کل) دارای بیشترین تعداد هستند. ناگفته نماند که در میان خراشنده ها نیز خراشنده انگشتی دارای بیشترین تعداد است.
معرفی تنگه های گردشگری کازرون
تنگ تیکاب
تنگ تیکاب در نزدیکی کازرون قرار دارد در بررسی های پولار، دو غار، دو پناهگاه صخره ای و دو غار صخرهای شناسایی شد. غار تیکاب دارای دهانه ای به عرض ۲۷ متر و عمق ۹۶ متر است. در قسمت جلوي غار، یک مسیل با بستر خشک وجود دارد که اکنون برای سهولت دسترسی پلی بر آن ساخته شده است. در قسمت غرب، دالانی فرعی به طول ۲۰ متر و عرض ۶ / ۵ متر وجود دارد که در انتها به دو شاخه در جهت های غربی - شرقی تقسیم و به عرض ۱۷ متر می باشد. کف غار در قسمت ورودی رسوبی و بقیه محوطه داخلی دارای بستر صخره ای است. وضعیت روشنایی تا حدود ۳۰متری مطلوب و پس از آن نیاز به وسایل روشنایی است. پولار این غار را مربوط به دوره اواخر فراپارینه سنگی می داند اگرچه این اثر به ثبت میراث فرهنگی رسیده، اما یکی از غارهای این تنگ تخریب شده است. در قسمت جنوبی دامنه تنگ، دو پناه گاه صخره ای به درازای ۶ و ۱۵ متر شناسایی شد که دامنه هر دو تخریب شده بود.
مصنوعات سنگی غار تیکاب
از دامنه تنگ به علت تخریب بسیار زیاد هیچ گونه یافته باستانی به دست نیامد، ولی از غار شماره ۱ تیکاب، تعداد ۱۲ قطعه مصنوعات سنگی که از این تعداد ۶ قطعه دوریز به دست آمد. ۶ قطعه شامل ۴ تراشه به صورت تراشه با روتوش پراکنده و تراشه دندانه دار و تراشه با رتوش ظریف است. یک قطعه زاویه دار به دست آمد. از پناه گاه صخره ه ای ۱ و ۲ نیز چند دوریز به دست آمد. نوع سنگ به کار رفته آتش زنه سربی رنگ است.
تنگ مش رستمی
تنگ مش رستمی در یک کیلومتری غرب تنگ تیکاب با پوشش گیاهی درخت زار و بوته زار قرار دارد. در قسمت میانی تنگ یک مسیل با بستر خشک و به عمق 3 متر وجود دارد. در بررسی انجام شده، سه غار و سه پناهگاه صخره ای شناسایی شد. پناه گاه صخره ای شماره یک دارای طول ۵ / ۵ و عرض 6 / 1 و ارتفاع دهانه 3 متر، و پناهگاه صخره ای شماره دو با جهت دهانه رو به شرق دارای ۶ متر طول و ۳ متر عرض است. پناهگاه صخره ای شماره سه با جهت دهانه رو به شمال شرقی دارای کف ۲ / ۲ متر و عمق ۲ / ۵ صخره ای است. طول آن ۴ / ۵ متر و عرض 2/2 متر است. غار مش رستمی در ارتفاع ۸۸۱ متری نسبت به سطح دریا، دارای دهانه ای به عرض ۱۴ متر و ارتفاع ۱۲ متر است.
این غار دارای حداکثر ارتفاع ۲۰ متر است. در محوطه داخلی و هم چنین دیوار و سقف غار گیاهان هرز روییده اند. برای رسیدن به غار مش رستمی لازم است که از یک دیوار صخره ای به ارتفاع 4 متر بالا رفت. این غار با شکل دهانه نیم دایره غير منظم، دارای عرض ۱۴ متر و ارتفاع ۵ متر است. ارتفاع سقف غار بسیار متغیر است و حداکثر به 5/8 متر می رسد. به جز مساحت ۶ متر مربع بقيه كف غار صخره ای است. غار مش رستمی شماره ۳ مرتفع ترین غار تنگ مش رستمی و دارای دامنه ای بسیار شیب دار است که در انتها به یک پرتگاه منتهی می شود. کف این غار کاملا صخره ای و جهت 5 / 3 دهانه رو به جنوب است. شکل دهانه این غار نامنظم و دارای عرض ۳ متر و ارتفاع متر و عمق 5 / 3 متر است.
مصنوعات سنگی تنگ مش رستمی
از دامنه این تنگ تنها ۴۱ قطعه مصنوعات سنگی برداشت شد که از این تعداد ۱۲ قطعه ریز تیغه به صورت ریز تیغه های کنگره دار و ساده و ۴ عدد تیغه و پنج سنگ مادر ریزتیغه و یک سنگ مادر تراشه و یک عدد تراشه ساده و ۱۹ دوریز به دست آمد.
تنگ بگدونی
حداکثر عمق این غار ۱۳ متر می باشد. غار شماره ۲ در غرب سرسوراخ و دارای ارتفاع ۷ متر و حداکثر عمق ۳ / ۵ متر است. بومیان منطقه برای جلوگیری از ورود آب، اقدام به ساخت کف سنگ چین شده کرده اند. غار شمارۀ ۳ دارای دهانه ای به عرض ۲۰ متر و ارتفاع ۸ متر می باشد. سقف این غار ریزش کرده و یک حفره به شعاع ۱۰ متر به وجود آورده است. در طول سطح دامنه غار، قطعات سنگی به ارتفاع ۲ متر وجود دارد. غار بگدونی شماره ۴ در ارتفاع ۱۰ متری نسبت به زمین های اطراف و دارای دهانه به عرض و ارتفاع ۵ متر می باشد. کف این غار انباشته از خاک های رسوبی است. غار شماره ۵ دارای دهانه ای رو به شرق و به عرض ۶ متر و عمق ۳ متر است. غار شماره ۶ جهت دهانه آن رو به شرق در بالای غار شماره ۵ قرار دارد. غار شماره ۷ دارای عرض دهانه ۱۰ متر و ارتفاع آن ۳۴ متر و عمق 3 متر که در قسمت بالای غار شماره ۴ قرار دارد. غار شماره 8 در ارتفاع ۹۴۸متری نسبت به سطح دریا و مرتفع ترین غار شناسایی شده تنگ بگدونی می باشد.
مصنوعات سنگی غار سرسوراخ (تنگ بگدونی)
از دامنه این غار تماما سنگی تعداد ۱۸ قطعه مصنوعات سنگی برداشت شده است که شامل: شش سنگ مادر ریزتیغه و (پنج سنگ مادر ریز تیغه، یک سکویی، یک سنگ مادر ریزتيغه چندسکویی) و دو قطعه ریزتیغه، یک خراشنده، یک سوراخ کننده، یک اسکنه و یک تیغه و یک تراشه اصلاح سکوی سنگ مادر و پنج دوریز می باشد.
